CDF Le CNA Nih Mipi Sin Ah Ralhrang Nan Doh Mi Kong Nan Phuan Dih A Herh Cang

Hmuhning

Social Media ah Raldoh Kong Hi kan Post Awk Asi Maw Raldoh timi cu khatlei zeitluk in an hriamnam a that i zeitluk in milu an tam, ti nakin khatlei derthawmnak biathli kha zeitluk in khat lei nih an theih, timi (intelligence) kha biapi deuh asi. Kan ral an derthawmnak biapi kan theih khawh mi hi kan ral teinak caah a biapi bikmi hriamnam thabik pakhat cu asi.

Cunak in a biapi deuh rih mi cu kan dohmi ral lei nakin kanmah leiah mipi an tan khawh viar ding, a lamkip in mipi civilian nih a kan bawmh khawh dingmi kha biapi deuh chinchin mi asi. Mipi nih fekthup in a kan bawmh khawhnak hnga mipi zumh ding in le bochan tlak in kan um thiam ve a hau. Culawng cu asi lo, kan thazaang le kan riantuannak theih awk a tha mi tampi theihter i hrawmh ve hna an hậu hrimhrim.

Social media le News kip nih kanmah lei an tanh deuh nak hnga, zapi sinah chim lo ding tampi zong a muru taktak, News ahcun chuah piak lo dingin chimh ding an si ve America ralkap nih Iraq khuapi bik 2nk an luhhnawh lai ahkhan CNN journalist pa cu US commander nih a rak chim hmasa i zapi sin bel ahcun phuang duh rih hlah biathli asi, a rak ti. Chim duhmi cu social media nih hin mipi thazaang 50% tluk a pek khawh i ral hna thinlung tampi a zawr deuh khawh fawn caah a biapi tukmi asi.

Russia nih Ukraine a tei lo nak bik pakhat cu media ah asi, western media vialte nih Ukraine an bawmh dih caah asi lo ning tiang in an perh hlei, Russia thatlonak le derthawmnak rumro an tial tikah, Russia ralkap sin lawng ah si loin, an mipi lungthin ah tihnak le thinphannak thlaici faktuk in a tuh caah hriamnam thatha he zong zaam lawngte an rian. Soviet Union a rak kuainak zong kha a hram taktak cu media ruangah asi. Watergate Scandal lio i US President Richard Nixon rian in ai phuahnak zong kha media ruangah asi. Nai i UK siangpahrang chungkhar kuainak zong kha media ruangah asi, 2020 lio i Trump a sungh zong kha media ruangah asi, chim ding hi thong tampi a um.

Cucaah CNA, CDF le PDF zong nih media hi kan hman thiam ngai ve a herh. Mipi thathawhnak ding le an kan bochan taktak nak hnga kan ruantuannak hi thuh i timh peng ding asi lo, asi khawh chung in langh i timh ve ding asi. Ralhrang nih a kan thei rua lo tiin kan i ruah men lai nain taktak ti ahcun cu area ahcun cucu an um, khi ka lei ahkhin cu hna pawl control area asi, timi cu kanmah tluk in an theih dih ziar ko timi kha kan theih ah a tha. Kan i thup kho rih rua kan timi khi a rak si naisai lo, kanmah lakah spy tampi an um, group zongah an tamtuk.

Ralhrang nih cun cuka ah cu bantuk CNA, CDF le PDF an um dih, cuka meithal a puah ahcun, cu hriamtlai cu an si timi cu an theih dih hirhiar ko mu. Teirulchamnak thazang an ngeih le ngeihlo lawng an si ko, kanmah nih kan i thup kho rih kan ti tawnmi khi kanmah ruahnak sawhsawh lawng khi asi, ralhrang nih cun a rak kan theih dih viar ko, thazaang an ngeih lo caah a kan kah lo tuhi asi kho mu. Tamu ah CNA an ra lai lo timi cu an theih tuk, Tamu meithal a puah ahcun Tamu PDF an si timi cu i pheh len hmanh hna sehlaw an si ko an ti ko lai.

Asinain zapi sinah langhter lo dingmi le media zong nih theihmi paoh post loin hrial piak an herhmi tampi a um ve thiamthiam. Tahchunnak ah; ahote an si timi muihmai langhter lo ding, cuka ah sakhan an ngei timi chim lo ding, ralkap cuka ah an rak bawh hna timi chim hrimhrim lo ding. An i kah cuahmah lio thawngpang zong hi detail tuk in chim lo ding, cuka leiah ralkap an ra, timi zong hi lang hngan tukin social media ah post lo ah a tha an theih asi ahcun a rak bawhtu CDF pawl hnu leiin ai mer kho an si. Tampi chim ding a um lai, chim duhmi cu theihmi paoh post lo ding le langhter lo dingmi kha a um ve.

A donghnak ah chim ka duhmi cu mipi nih tunak thawng deuh in a kan tanpi khawhnak ding ahcun tunak in mipi he kan i naih niam deuh le kan thazaang kan hmuhter ve awk hrimhrim hna asi. Ralhrang nih hin ramchung hriamtlaiphu vialte le an area hi a theih dih cikcek hna timi hi kan i fian a hau, kan i thup kho lo. Kan i thup kho rih rua kan timi tu khi tihnung asi deuh, zeicatiah an kan theih tuk ziar tikah kan daithlan sual in a thlitein relh lo kar ah luhhnawh kan fawite. Ramchung le ramleng kan thawngpang kan i theihnak le thazang kan i peknak cu social media asi caah tu nak cak chinchin in kal ko hna usih, tih naisai hna hlah usih catial tu chelsea Bawi.